نقشه UTM یعنی چه؟
نقشه UTM چیست؟ این نقشه به مالکان املاک کمک میکند تا امور ثبتی خود را انجام دهند. اگر به شهرداری، اداره ثبت، منابع طبیعی، جهاد کشاورزی، سازمان آب و یا دیگر ادارات دولتی مراجعه کرده باشید، احتمالاً با مفهوم نقشه UTM آشنا شدهاید. نقشه UTM در واقع نمایانگر وضعیت فعلی زمین یا ملک شما است که در سیستم مختصات جهانی UTM ثبت شده است. این نقشه شامل طول و عرض حدود ملک و زوایای آن است و اطلاعات هندسی ملک توسط تجهیزات نقشهبرداری مانند دوربین توتال استیشن و گیرندههای GPS جمعآوری میشود. پس از دریافت اطلاعات هندسی ملک، این دادهها به نقشه تبدیل میشوند. نقشه تهیه شده سپس در سیستم مختصات UTM قرار میگیرد و به یک نقشه UTM تبدیل میشود.

این نقشه به صورت خام تهیه میشود و باید در فرمتهای مورد نیاز سازمانهای مختلف ارائه شود. هر سازمان فرمت خاصی برای دریافت نقشه UTM دارد که باید رعایت شود. به عنوان مثال، برای نقشه UTM مورد نیاز سازمان آب، باید پلاک ثبتی ملک و املاک مجاور در نقشه درج شده باشد. همچنین نقشه باید توسط کارشناس رسمی دادگستری مهر شود. برای شهرداری، نقشه باید در سیستم مختصات UTM روی نقشه هوایی با مقیاس 1:2000 شهر قرار گیرد و در برخی موارد اطلاعات ارتفاعی ملک نیز باید ارائه شود تا مجوز ساخت صادر شود.
چگونه می توانیم نقشه UTM تهیه کنیم؟
برای تهیه نقشه یو تی ام UTM، ابتدا باید مشخص کنید که این نقشه برای کدام ارگان یا سازمان تهیه میشود. نقشههای یو تی ام بسته به نوع درخواست و نیاز ارگانهای دولتی، در قالبهای مختلفی تهیه و ارائه میشوند. انواع نقشههای یو تی ام که ممکن است به ارگانهای مختلف تحویل داده شوند شامل نقشه یو تی ام شهرداری، زمینهای کشاورزی، اداره ثبت، منابع طبیعی، جهاد کشاورزی، وزارت راه و شهرسازی، میراث فرهنگی، سامانه ثبت ملک و سامانه ساغر است. هر یک از این نقشهها با فرمت خاصی تهیه میشوند و برای تهیه آنها باید ارگان درخواستدهنده، مقیاس، و نوع مهر (مانند کارشناس رسمی امور ثبتی، کارشناس رسمی نقشهبرداری یا نظام مهندسی) مشخص شود.

به عنوان مثال، در نقشه یو تی ام که به شهرداری ارائه میشود، باید اطلاعات ارتفاعی ملک نیز برداشت شود، بهویژه اگر نقشه برای اخذ جواز ساخت درخواست شده باشد. برای تهیه نقشه یو تی ام ملک، نیاز است که به کارشناس رسمی دادگستری در رشته امور ثبتی مراجعه کنید، زیرا ارگانهای دولتی فقط نقشههایی را قبول میکنند که مهر کارشناس رسمی دادگستری داشته باشند. فرآیند دریافت نقشه یو تی ام اینگونه است که پس از تماس با کارشناس و گرفتن نرخ تهیه نقشه، کارشناس به محل ملک مراجعه کرده و نقشه را تهیه و ترسیم میکند. در این فرآیند، علاوه بر ترسیم نقشه مطابق با فرمت اداره مربوطه، باید در هنگام نقشهبرداری، المانهای مختلفی نیز برداشت شوند تا نقشه بهطور کامل و صحیح تهیه شود.
نقشه هوایی UTM چیست؟
پرسش درباره نقشه هوایی یو تی ام و اهمیت آن در تهیه نقشههای ثبتی املاک، یکی از دغدغههای اصلی متقاضیان این نقشههاست. اولین گام در این فرآیند، تهیه نقشه یو تی ام از وضعیت فعلی ملک است. نقشه وضعیت موجود، ابعاد و مساحت دقیق ملک را بر روی زمین نمایش میدهد. برای تهیه این نقشه، از ابزارهای پیشرفته نقشهبرداری مانند دوربین توتال استیشن و گیرندههای مولتیفرکانس استفاده میشود. این ابزارها به کارشناسان رسمی امکان میدهند که اطلاعات دقیق هندسی ملک را در سیستم مختصات یو تی ام ثبت کنند. این اطلاعات شامل اندازهگیری دقیق ابعاد و مساحت املاک است که با مقیاس ۱:۱۰۰ به دست میآید.

پس از تهیه نقشه وضعیت موجود، این نقشه باید بر روی نقشه هوایی منطقه قرار گیرد. با این کار، میتوان به اطلاعات دقیقی از محدودههای فراتر از ملک و گذرهای اطراف دست یافت. نقشه هوایی، نقشهای وسیع با مختصات یو تی ام است که شامل جزئیات دقیق ساختمانها و معابر میباشد. سازمان نقشهبرداری و سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح، تهیهکنندگان اصلی این نقشهها هستند. برای استفاده از نقشه هوایی در جانمایی پلاک ثبتی، باید این نقشهها را از این ارگانها تهیه کرد. نقشه هوایی با مقیاس ۱:۲۰۰۰ برای امور ثبتی بسیار مناسب است و به تعیین حدود املاک و گذرهای مجاور کمک میکند.
UTM مخفف چیست؟
UTM یا به عبارت فارسی «یو تی ام» مخفف Universal Transverse Mercator است که به معنی سیستم مختصات جهانی مرکاتور معکوس میباشد. این سیستم مختصات، یکی از سیستمهای رایج برای نقشهبرداری است که به طور گسترده در ایران برای تهیه نقشههای مختلف به کار میرود. نقشههای توپوگرافی، زمینشناسی و نقشههای ثبتی معمولاً در چارچوب این سیستم مختصات تهیه و ارائه میشوند. سیستم مختصات یو تی ام به نحوی طراحی شده است که موقعیت دقیق یک نقشه را در سطح جهانی مشخص کند. این ویژگی باعث میشود که نقشههای تهیه شده در این سیستم، عملکردی مشابه با نرمافزارهای مسیریابی آنلاین داشته باشند.
به عنوان مثال، هنگامی که مکان خود را از طریق اپلیکیشن واتساپ به فردی ارسال میکنید، در واقع موقعیت شما در قالب مختصات یو تی ام به صورت طول و عرض جغرافیایی منتقل میشود. دوست شما میتواند با استفاده از نرمافزارهای مسیریابی مانند نشان یا گوگل مپ، این موقعیت را تحلیل کرده و به سمت شما هدایت شود. در واقع، نقشههای یو تی ام با دقت بالا موقعیت مکانی را در سطح جهانی تعیین میکنند و همانند سیستمهای مسیریابی آنلاین، اطلاعات مربوط به مکانیابی را ارائه میدهند. با استفاده از این سیستم، میتوان به سادگی مکان دقیق و آدرس هر نقشه را پیدا کرد و از آن برای اهداف مختلف مهندسی و ثبتی بهره برد.
به چه نقشه ای UTM گفته می شود؟
نقشههای UTM به نقشههایی گفته میشود که در سیستم مختصات جهانی قرار دارند و شامل نقشههای ثبتی، کاداستر، توپوگرافی و سایت پلان میشوند. این سیستم مختصات اجازه میدهد تا موقعیت دقیق مکانی هر نقطه از نقشه در سطح جهان مشخص شود. با استفاده از مختصات UTM، میتوان به طور دقیقتری عوارض زمینی را در مقیاسهای مختلف ترسیم کرد. در واقع، نقشههای UTM اطلاعات هندسی دقیقی ارائه میدهند که به نوعی آدرسی مشخص برای هر نقطه فراهم میکنند.
این سیستم کاربردهای گستردهای در امور ثبتی و کاداستر املاک دارد. انواع مختلف نقشههای UTM شامل نقشههای شهرداری، زمینهای کشاورزی، اداره ثبت، منابع طبیعی و جهاد کشاورزی میباشند. سیستم مختصات UTM با ارائه طول و عرض جغرافیایی منحصر به فرد برای هر منطقه، به دقت بیشتر در تعیین جزئیات عوارض زمینی کمک میکند. به این ترتیب، هرچه مقیاس نقشه کوچکتر باشد، جزئیات بیشتری از زمین بر روی نقشه ثبت و نمایش داده میشود.
تشریح نحوه تهیه نقشه UTM
برای تهیه نقشه یو تی ام، ابتدا باید از دو دیدگاه متفاوت این فرآیند را بررسی کنیم. اول از منظر مالک که با تماس با یک کارشناس رسمی دادگستری، درخواست نقشهبرداری از زمین خود را ثبت میکند. دوم از دیدگاه کارشناس رسمی که با استفاده از روشهای تخصصی به تهیه این نقشه میپردازد. تهیه نقشه یو تی ام به دلیل دقت بالای مورد نیاز در آن، از اهمیت ویژهای برخوردار است. این نقشهها باید با دقت بسیار بالا، حتی در حد سانتیمتر، تهیه شوند تا از بروز اشتباهاتی که ممکن است منجر به خسارات جدی شوند، جلوگیری شود. با توجه به افزایش ارزش زمینها و املاک، دقت در تهیه این نقشهها برای ترسیم دقیق و مطابق با وضعیت فعلی ملک بسیار حیاتی است.
در فرآیند تهیه نقشه یو تی ام، استفاده از تجهیزات پیشرفته نقشهبرداری مانند توتال استیشن و گیرندههای مولتیفرکانس جیپیاس که به سیستم شمیم متصل هستند، ضروری است. این تجهیزات به همراه یکدیگر به نقشهبرداران کمک میکنند تا نقشهای بسیار دقیق و کامل از موقعیت ملک تهیه کنند. دوربین نقشهبرداری اطلاعات هندسی مانند اضلاع و زوایای ملک را ثبت میکند و گیرنده مولتیفرکانس موقعیت دقیق ملک را در سیستم مختصات یو تی ام تعیین میکند. این فرآیند به دقت بالا و اطمینان از صحت اطلاعات منجر میشود.
UTM چه فرقی با GPS دارد؟
برای درک تفاوت بین UTM و GPS، ابتدا باید به تحلیل این دو بپردازیم. UTM یک سیستم مختصات است که امکان جانمایی نقشهها را فراهم میکند. از سوی دیگر، GPS یک شبکه ماهوارهای است که برای مکانیابی به کار میرود. برای اتصال به این ماهوارهها و مکانیابی دقیق، نیاز به دستگاههایی داریم که در گذشته به نام GPS شناخته میشدند. این دستگاهها سیگنالهای ماهوارهای را دریافت و پردازش میکردند. امروزه، با وجود منظومههای ماهوارهای جدیدی مانند گالیله، گلوناس، بیدو و غیره، گیرندههای امروزی اطلاعات را از تمامی این منابع دریافت میکنند.
در گذشته، گیرندهها تنها از منظومه GPS استفاده میکردند و به صورت تک یا دو فرکانس عمل میکردند. اما گیرندههای امروزی که به عنوان مولتی فرکانس شناخته میشوند، به تمامی این منظومهها متصل میشوند. با راهاندازی سامانه شمیم برای یکپارچهسازی اطلاعات جامع املاک و کاداستر، این گیرندههای مولتی فرکانس از این سامانه برای دریافت تصحیحات و ثبت موقعیت املاک استفاده میکنند.
تحلیل کامل نقشه UTM
برای درک بهتر مفهوم نقشه UTM، ابتدا باید به تعریف دو عنصر اصلی یعنی نقشه و سیستم مختصات UTM بپردازیم. نقشه به معنای نمایش دو یا سه بعدی ویژگیهای سطح زمین است. این ویژگیها در نقشهها بسته به نوع پروژه میتواند متنوع باشد. به عنوان مثال، در یک پروژه خاکبرداری، لازم است مختصات سهبعدی (X, Y, Z) نقاط مورد نظر با استفاده از تجهیزات دقیق نقشهبرداری مانند دوربینهای تخصصی یا گیرندههای چندفرکانسی ثبت شود. در مثالی دیگر، اگر هدف تعیین حدود یک ملک باشد، باید مختصات دقیق مرزهای ملک با ابزارهای نقشهبرداری مشخص شود. پس از جمعآوری دادهها و پردازش آنها در نرمافزارهای کامپیوتری، نقشه نهایی تهیه میشود.
هر نقشه باید در یک سیستم مختصات خاص ترسیم شود. برای مثال، نقشههای ثبتی و کاداستر معمولاً در سیستم مختصات جهانی UTM تنظیم میشوند. سیستم مختصات UTM یک سیستم جهانی است که به هر نقطه بر روی زمین یک موقعیت منحصر به فرد اختصاص میدهد. استفاده از سیستم مختصات UTM و تهیه نقشهها در این سیستم به دلیل کرویت زمین و نیاز به دقت بالا، به دانش تخصصی نقشهبرداری نیاز دارد. در گذشته، نقشهها اغلب در سیستمهای مختصات محلی ترسیم میشدند، اما استفاده از UTM به دلیل ارائه موقعیتهای منحصر به فرد برای هر نقطه، به خصوص در تهیه نقشههای کاداستر بسیار مهم است. این سیستم به ما امکان میدهد تا موقعیت دقیق املاک را تعیین کرده و از تداخل مرزها جلوگیری کنیم، بدین ترتیب یک نقشه جامع و دقیق ایجاد کنیم.
کاربرد های نقشه UTM
نقشههای UTM نقش مهمی در ثبت و مدیریت املاک و زمینها ایفا میکنند و بسیاری از سازمانها برای انجام امور اداری خود از متقاضیان میخواهند که این نقشهها را تهیه کنند. نقشههای UTM با مقیاسهای 1:500 و 1:2000 تهیه و ترسیم میشوند و برای مشخص کردن موقعیت دقیق پلاکهای ثبتی و تعیین حدود املاک استفاده میشوند. بهرهبرداری از گیرندههای مولتی فرکانس دقیق برای افزایش دقت در تهیه نقشههای UTM ضروری است. این نقشهها همچنین برای برداشت وضعیت موجود املاک و ارائه آن به نهادهای مختلف اهمیت دارند. تهیه نقشه UTM به درک بهتر و دقیقتر ابعاد، زوایا، شیب و ارتفاع ملک کمک میکند و باعث میشود مشکلات احتمالی در طراحی و معماری برطرف شوند.
نقشههای UTM تهیهشده میتوانند در سازمانهایی مثل شهرداریها و اداره ثبت برای بهروزرسانی اطلاعات املاک و صدور سند تکبرگ مورد استفاده قرار گیرند. این نقشهها موقعیت جغرافیایی، ابعاد و مرزهای املاک را با دقت بالایی مشخص میکنند و مختصات UTM را بهطور دقیق در خود جای میدهند. با استفاده از این نقشهها، اطلاعات دقیق املاک در اسناد ثبتی وارد میشود و به بهبود فرآیندهای ثبت و صدور سند کمک میکند. به این ترتیب، نقشههای UTM ابزاری کارآمد برای مدیریت و تثبیت مالکیت اراضی به شمار میآیند.
تهیه نقشه UTM توسط کارشناس رسمی دادگستری
برای تهیه نقشه UTM که توسط کارشناس رسمی دادگستری انجام میشود، رعایت دستورالعملهای اجرایی الزامی است. این دستورالعملها به ارگانهای دولتی مانند اداره ثبت و شهرداریها ابلاغ شده است و تأکید میکند که نقشههای UTM باید حتماً با مهر و امضای کارشناس رسمی دادگستری همراه باشند. نقشهای که فاقد این مهر و امضا باشد، توسط کارمندان اداره ثبت یا شهرداری در مرحله اولیه رد میشود و اگر چنین نقشهای به پروندهای ضمیمه شود، روند بررسی و پیگیری آن در ارگانهای دولتی دچار مشکل خواهد شد. تأکید شده است که کارشناسان رسمی نباید نقشههای تهیه شده توسط افرادی که فاقد صلاحیت هستند را مهر و امضا کنند.
یک کارشناس رسمی با داشتن پروانه فعالیت، موظف است نقشهای دقیق و معتبر تهیه کند، چرا که در صورت هرگونه نقص در نقشه، باید به مرجع صادر کننده پروانه پاسخگو باشد. به همین دلیل است که نقشههای UTM تهیه شده توسط کارشناسان رسمی از اعتبار قانونی برخوردارند و در ارگانهای دولتی تنها این نقشهها تأیید میشوند. نقشههای تهیه شده توسط افراد فاقد صلاحیت به دلیل نداشتن اعتبار فنی و قانونی، معمولاً با هزینه کمتری نسبت به نقشههای کارشناسی شده ارائه میشوند. لذا نباید قیمت این نقشهها با نقشههای معتبر و فنی که توسط کارشناسان رسمی تهیه میشود، مقایسه شود. فرآیند تهیه نقشه UTM یک فرآیند پیچیده فنی است که نیاز به تخصص و دانش ویژه دارد. کارتوگرافی و تهیه نقشه در قالبهای مورد نیاز ارگانهای دولتی در تخصص کارشناس رسمی است.
چگونه نقشه UTM بگیریم؟
نقشههای UTM یکی از مهمترین ابزارها در تثبیت موقعیت جغرافیایی و مساحی املاک هستند. این نقشهها که به عنوان معیاری برای ارزیابی و تصدیق مساحت و حدود املاک به کار میروند، در فرآیند کاداستر و تعیین مختصات دقیق زمینها نقش حیاتی دارند. نقشه UTM باید به صورت دقیق و توسط کارشناسان رسمی دادگستری تهیه و تأیید شود تا اعتبار حقوقی و فنی لازم را داشته باشد. در برخی موارد، افراد غیرمتخصص با استفاده از ابزارهای نقشهبرداری و طراحی وبسایتهایی به عنوان مهندس نقشهبرداری فعالیت میکنند. این افراد عمدتاً اپراتورهای ساده تجهیزات نقشهبرداری هستند و توانایی تشخیص و رفع خطاهای احتمالی در محاسبات را ندارند. به همین دلیل نقشههایی که توسط آنها تهیه میشود، فاقد اعتبار لازم است.
به خصوص زمانی که اطلاعات حقوقی مهم مانند پلاک ثبتی در نقشه درج نشده باشد، این نقشهها حتی با مهر رسمی نیز ارزش حقوقی ندارند، زیرا این افراد به نقشههای ثبتی دسترسی ندارند و نمیتوانند اطلاعات حقوقی ملک را به درستی درج کنند. بسیاری از مالکان به دلیل قیمت پایینتر این خدمات به این افراد اعتماد میکنند، اما در نهایت با عدم پذیرش نقشهها مواجه میشوند و مجبور به مراجعه به کارشناسان رسمی و معتبر میگردند که این امر باعث اتلاف زمان و هزینه میشود. هزینه پایین این خدمات نباید ملاک کیفیت باشد، چرا که این افراد با وجود دریافت هزینهای بالاتر از ارزش کار خود، تنها اپراتورهایی ساده هستند و نمیتوانند خدماتی با کیفیت ارائه دهند. این مسئله نشان میدهد که اهمیت استفاده از خدمات کارشناسان معتبر و رسمی در تهیه نقشههای UTM چقدر بالاست.
قیمت – تعرفه تهیه نقشه UTM
برای محاسبه هزینه نقشه UTM باید نکات متعددی را در نظر گرفت. ابتدا باید توجه داشت که نقشه UTM باید از نظر فنی و حقوقی معتبر باشد. تهیه و ممهور کردن آن توسط کارشناس رسمی الزامی است.
عوامل مؤثر در حق الزحمه نقشه UTM
- مساحت
- فرمت نقشه
- وضعیت توپوگرافی ملک
- منطقه
- پوشش اینترنت
- پوشش گیاهی
- شکل هندسی ملک
- درج مشخصات ثبتی ملک و مجاورین
- مهر کارشناس رسمی
- استفاده از توتال استیشن
- کارتوگرافی و پلات نقشه
- جانمایی روی نقشه 2000/1
- هزینه ایاب و ذهاب
مساحت، عامل کلیدی در سنجش هزینه نقشه است. مساحتهای بزرگ زمان بیشتری برای تهیه نیاز دارند، ولی این رابطه خطی نیست. فرمت نقشه بستگی به دریافتکننده دارد و باید بر اساس نیاز آن ارگان ترسیم شود. وضعیت توپوگرافی ملک، مانند پستی و بلندی، نیز تأثیرگذار است.
در صورت عدم پوشش اینترنت، نیاز به دو دستگاه مولتی فرکانس است تا به سامانه شمیم متصل شود. همچنین، پوشش گیاهی میتواند عملیات را کند کند. شکل هندسی ملک نیز مهم است؛ به طور مثال، یک ملک 3000 متری با 4 گوشه سادهتر از یک ملک 500 متری با گوشههای متعدد است. درج پلاک ثبتی ملک و مجاورین نقش مهمی در تعیین هزینه دارد، زیرا اعتبار حقوقی به نقشه میدهد. مهر کارشناس رسمی نیز در قیمتگذاری مؤثر است. تجهیزات مورد استفاده مانند دوربین نقشهبرداری و گیرنده شمیم نیز اهمیت دارند. همچنین، کیفیت و ابعاد پلات، و مطابقت با استانداردهای ارگانهای دولتی بر هزینه تأثیر دارد. جانمایی نقشه UTM بر روی نقشه یک دوهزارم هزینهای جداگانه دارد. همچنین، هزینه ایاب و ذهاب بستگی به شرایط منطقه دارد. برای محاسبه دقیق هزینه نقشه UTM با ما تماس بگیرید.
تفاوت نقشه UTM با شمیم
برای درک تفاوت بین نقشه یو تی ام و سیستم شمیم، ابتدا باید با هر دو مفهوم آشنا شویم. نقشه UTM، همانطور که توضیح داده شد، نقشهای است که وضعیت فعلی زمین را در سامانه مختصات جهانی یو تی ام نشان میدهد. از سوی دیگر، شمیم یک سامانه موقعیتیابی به نام شبکه مدیریت یکپارچه ملک است که اطلاعات هندسی املاک را در سیستم جامع کاداستر تثبیت میکند. این سامانه از مجموعهای از ایستگاههای ماهوارهای تشکیل شده که به صورت شبکهای به هم متصل هستند و آنتنهای گیرنده آن روی پشت بام ادارات ثبت نصب شدهاند.
مهندسان نقشهبرداری از طریق گیرندههای متحرک یا جیپیاس شمیم به این سامانه وصل میشوند و تصحیحات لازم را دریافت میکنند. با استفاده از این تصحیحات و ارتباط با ماهوارههای جهانی، میتوان مختصات املاک و اراضی را به دقت ثبت کرد. این مختصات در سیستم UTM تثبیت میشوند. بنابراین، تفاوت اصلی این است که سامانه شمیم بر اساس مختصات جهانی UTM، مختصات املاک را به صورت جامع و دقیق تثبیت میکند. به دلیل رواج واژه شمیم، برخی ممکن است به اشتباه بگویند نقشه شمیم ملک، در حالی که نقشه صحیح یو تی ام ملک است که توسط سامانه شمیم تثبیت میشود. برای اعتبارسنجی دادههای نقشهای که توسط سامانه شمیم تهیه شده، لازم است که توسط کارشناس رسمی و با استفاده از کد SSBR تهیه شوند. نقشههایی که توسط کاربران عادی یا اپراتورها در سامانه شمیم تهیه میشوند، اعتبارسنجی نمیشوند. این نکته حائز اهمیت است که نقشههای معتبر باید توسط متخصصان واجد شرایط تهیه شوند.
اعتبار نقشه UTM
نقشه یو تی ام زمانی از نظر فنی و حقوقی معتبر است که توسط کارشناس رسمی دادگستری تهیه شود. این اعتبار فنی به معنای رعایت استانداردهای تعیین شده توسط سازمان نقشهبرداری و نظام مهندسی در تهیه نقشه است. این استانداردها شامل استفاده صحیح از تجهیزات نقشهبرداری و پیروی از اصول کارتوگرافی میباشد. اهمیت دقیق بودن نقشه یو تی ام به دلیل ارتباط مستقیم آن با مساحت و مدل هندسی ملک است. با افزایش قیمت املاک، کوچکترین خطا در نقشه میتواند به ضرر مالی بزرگی منجر شود.
به عنوان مثال، اگر در ملکی به مساحت ۵۰۰ مترمربع، خطایی حتی به اندازه ۵۰ متر رخ دهد، خسارت مالی ناشی از آن با توجه به قیمت بالای زمینها میتواند قابل توجه باشد. این خطاها ممکن است ناشی از تجهیزات نقشهبرداری یا خطاهای برداشت توسط گیرندههای ماهوارهای باشد. کارشناسان خبره میتوانند این خطاها را شناسایی و رفع کنند، اما اپراتورهای فاقد صلاحیت که تنها به عنوان کاربران تجهیزات عمل میکنند، ممکن است نتوانند این مشکلات را تشخیص دهند. نقشههایی که توسط این افراد تهیه میشود، فاقد اعتبار فنی و حقوقی لازم است. اعتبار حقوقی نقشه یو تی ام با مهر و امضای کارشناس رسمی مشخص میشود و همین مهر است که به نقشه اعتبار میبخشد. برای داشتن نقشهای معتبر، هر دو اعتبار فنی و حقوقی ضروری هستند.
مرجع تهیه نقشه UTM معتبر و رسمی
برای تهیه نقشههای یو تی ام معتبر، ابتدا باید مفهوم اعتبار این نقشهها را بدانیم. نقشه یو تی ام معتبر به نقشهای اطلاق میشود که توسط کارشناس رسمی دادگستری در زمینه امور ثبتی و نقشهبرداری تهیه شده است. این کارشناسان تنها مرجع صلاحیتدار برای تهیه نقشههای یو تی ام هستند. نقشههای معتبر بر اساس استانداردهای سازمان نقشهبرداری و نظام مهندسی تهیه میشوند و زمانی که با مهر کارشناس رسمی دادگستری تایید شوند، از نظر فنی و حقوقی برای ارائه به ارگانهای دولتی معتبر هستند.
نقشههایی که توسط افراد غیرمتخصص تهیه میشوند، فاقد استانداردهای لازم هستند و تنها در معاملات شخصی و فعالیتهایی مانند میخکوبی زمین ممکن است مورد استفاده قرار گیرند. اما این نقشهها در صورت بروز اختلافات قانونی قابل استناد نخواهند بود. نقشه یو تی ام معتبر که توسط کارشناس رسمی دادگستری تهیه و با مهر وی تأیید شده باشد، از اعتبار لازم در محاکم قضایی برخوردار است و میتواند در مسائل ملکی به عنوان مدرک قانونی استفاده شود. در صورت وجود هر گونه نقص، کارشناس تهیهکننده موظف به پاسخگویی به مراجع ذیربط میباشد، در حالی که این مسئولیت برای افراد غیرمتخصص وجود ندارد.
نقشه UTM معتبر مورد تایید ارگان های دولتی
در دنیای امروز، جستوجوی اینترنتی برای یافتن خدمات اجتماعی بسیار رایج شده است. با این حال، این روش خطراتی نیز به همراه دارد و باید به انتخاب منابع معتبر توجه ویژهای داشت. اخیراً برخی افراد بدون صلاحیت با انتشار آگهی در سایتهای نیازمندی، نقشههای یو تی ام غیرمعتبر ارائه میدهند. اعتماد به هر سایت یا آگهی بدون بررسی دقیق، میتواند خطرناک باشد. این افراد وبسایتهایی با نام کارشناس ایجاد کرده و نقشههایی بیدقت ارائه میدهند که ممکن است به داراییهای شما آسیب برساند.
نقشه یو تی ام معتبر باید توسط کارشناسان رسمی دادگستری تهیه شود و با استانداردهای نهادهای دولتی همخوانی داشته باشد. نهادهای دولتی مختلفی همچون شهرداری، اداره ثبت اسناد، جهاد کشاورزی و دیگر ارگانها به نقشههای یو تی ام نیاز دارند. این نقشهها باید معیارهای لازم برای استفاده در امور اداری را داشته باشند. به عنوان مثال، برای اداره آب منطقهای، علاوه بر نقشه وضع موجود، باید نقشه جانمایی پلاک ثبتی نیز تهیه شود و دارای مهر کارشناسی رسمی باشد. تهیه نقشه یو تی ام به شکل صحیح و مطابق با نیاز هر نهاد دولتی، امری تخصصی است و باید به کارشناسان رسمی سپرده شود.
عملیات نقشه برداری جهت تهیه نقشه UTM
برای تهیه نقشه یو تی ام، ابتدا باید با روشهای دقیق و تخصصی نقشهبرداری آشنا شویم. نقشه یو تی ام نمایی از زمین، ساختمان یا پروژه است که با استفاده از تجهیزات پیشرفته نقشهبرداری تهیه میشود. برای این منظور از دوربینهای نقشهبرداری و گیرندههای مولتیفرکانس که به سامانه شمیم متصل هستند، استفاده میشود. نقشه یو تی ام بر اساس نیاز و خواسته ارگانهایی که آن را سفارش میدهند، تهیه میشود و فرمت آن ممکن است متفاوت باشد. مثلاً برای نقشههای مورد نیاز شهرداری، علاوه بر موقعیت ملک، رقوم ارتفاعی و گذرهای اطراف نیز باید ثبت شود. از سوی دیگر، برای نقشههای آب منطقهای، باید نقشه جانمایی سند نیز به همراه نقشه یو تی ام وضع موجود تهیه گردد.
در فرآیند تهیه نقشه یا کروکی ثبتی یو تی ام، ابتدا باید تمامی اضلاع و نکات شکست ملک با دوربین نقشهبرداری برداشت شود. این مرحله شامل ثبت ابعاد و اطلاعات هندسی ملک در دستگاه نقشهبرداری است. سپس، مختصات یو تی ام گوشههای ملک با استفاده از گیرنده شمیم برداشت میشود. برای دقت بیشتر، پس از ثبت حدود اربعه، دو نقطه مشترک ایجاد و برداشت میشود. در نهایت، نقشه باید از سیستم مختصات محلی به سیستم مختصات یو تی ام تغییر داده شود. پس از تهیه و ترسیم نقشه در سیستم مختصات یو تی ام، باید نقشه تهیهشده روی نقشه هوایی نیز جانمایی شود. با انجام این کار و ترسیم کادر بندی، نقشه یو تی ام کامل میشود. نقشه نهایی باید توسط کارشناس رسمی دادگستری مهر شود و به همراه نسخه دیجیتالی آن بر روی سیدی به مالک تحویل گردد.
نقشه UTM صحیح است یا شمیم؟
سوالی که این روزها مطرح میشود این است که نقشه یو تی ام بهتر است یا نقشه شمیم؟ برای پاسخ به این سوال ابتدا باید بدانیم که نقشه یو تی ام شامل انواع مختلفی است، مانند نقشه سایت پلان، نقشه ماده ۱۴۷، نقشه پروژههای راهسازی، و نقشههای مربوط به حریم رودخانهها و وضعیت موجود. برای تهیه این نقشهها باید از تجهیزات خاص نقشهبرداری مانند دوربینهای مخصوص و جیپیاسهای چند فرکانسی استفاده کرد. این دستگاهها با ارتباط با ماهوارهها موقعیت مکانی زمین را به دقت تعیین میکنند. نقشههای یو تی ام به دلیل کاربردهای متنوع در امور ثبتی، بسیار شناخته شدهاند و مردم در مکالمات روزمره از اصطلاحات مختلفی مانند یو تی ام زمین یا ملک استفاده میکنند. تهیه نقشههای دقیق یو تی ام نیازمند دانش تخصصی در زمینه مهندسی نقشهبرداری و استفاده از نرمافزارها و سختافزارهای مرتبط است.
گیرندههای چند فرکانسی برای دریافت تصحیحات لازم به سامانه شمیم متصل میشوند. این سامانه برای یکپارچهسازی اطلاعات املاک و اراضی طراحی شده است و با تثبیت موقعیتها، نقشهای جامع و یکپارچه ارائه میدهد. با این حال، اشتباه است که نقشههای تولید شده را به عنوان نقشه شمیم بشناسیم، چرا که این نقشهها همچنان بر اساس سیستم مختصات یو تی ام تهیه میشوند. این اشتباه معمولاً از سوی ادارات صورت میگیرد که به اشتباه به مالکان میگویند نقشه شمیم تهیه کنند. در کشور چندین سامانه برای تهیه نقشه وجود دارد که شمیم تنها یکی از آنهاست. با توجه به این توضیحات، نامگذاری نقشههای ثبتی به نام نقشه شمیم صحیح نیست. به عنوان مثال، انواع مختلفی از نقشههای یو تی ام در امور ثبتی استفاده میشود و نباید آنها را با نام شمیم معرفی کرد. نقشه یو تی ام یک نام جامع است که با توجه به نوع نقشه ادامه مییابد، مانند نقشه یو تی ام جانمایی پلاک ثبتی.
نقشه برداری UTM
نقشهبرداری فرآیندی است که اطلاعات دقیق و هندسی از یک زمین یا ملک را ثبت میکند و در نهایت به تولید نقشه یو تی ام میانجامد. استفاده از عبارت “نقشهبرداری یو تی ام” برای این عملیات صحیح نیست. مهندس نقشهبردار، که تخصص در زمینه مهندسی ژئوماتیک دارد، با بهرهگیری از تکنیکهای علمی و ابزارهای خاص، نقشه یو تی ام را تهیه میکند. در این فرآیند، از دوربینهای نقشهبرداری و دستگاههای پیشرفته مثل گیرندههای مولتیفرکانس استفاده میشود تا اطلاعات دقیق هندسی جمعآوری و به نقشه تبدیل شود. نقشه یو تی ام اطلاعاتی مانند طولها، زوایا، ابعاد و مساحت ملک یا پروژه را شامل میشود. نقشهبرداری به عنوان یک علم گسترده، موقعیتیابی در سیستمهای مختصات مختلف را پوشش میدهد و نقشهای که حاصل این فرآیند است، نتیجه کار دقیق مهندسی نقشهبرداری است. با تهیه نقشه یو تی ام و ثبت ملک در سیستم مختصات یو تی ام، آن ملک دارای شناسنامه و نقشه هندسی میشود که برای امور اداری و علمی استفاده میگردد.
عبارتهایی مانند “نقشهبرداری یو تی ام” یا “نقشه شمیم” به اشتباه توسط عموم به کار میرود، که ناشی از عدم آگاهی نسبت به این حوزه است. با توجه به پیشرفت علوم مهندسی نقشهبرداری و اهمیت آن در امور مهندسی و ملکی، این رشته به عنوان یکی از رشتههای کاربردی شناخته میشود. برای تهیه نقشه یو تی ام از روشها و علوم مختلف ژئوماتیک بهره گرفته میشود. به عنوان مثال، میتوان به استفاده از پهپادها در فتوگرامتری، اکوساندر در هیدروگرافی، و تکنیکهای GIS برای پهنهبندی و سیلاب اشاره کرد. همچنین، روشهای سنجش از دور برای تعیین خصوصیات خاک به کار میرود. این تنوع در روشها نشاندهنده گستردگی و اهمیت نقشهبرداری در علوم مختلف است.
سیستم مختصات در نقشه UTM
سیستم مختصات UTM، معروف به سیستم مرکاتور معکوس، یکی از پرکاربردترین سیستمهای تصویری است که در عملیات نقشهبرداری جهانی به کار میرود. این سیستم به جای استفاده از خط استوا، از نصف النهار جهانی بهره میبرد. در این سیستم، استوانهای بر مدار یکی از نصف النهارها روی بیضوی مبنا مماس میشود و عوارض بر روی آن تصویر میشوند. زمین به شصت زون شش درجهای تقسیم میشود و هر زون به منظور کاهش اعوجاج از ۸۴ درجه شمالی تا ۸۰ درجه جنوبی امتداد دارد. محور زون حول نصف النهار مرکزی قرار دارد و نصف النهار مرکزی قاچ 30، منطبق بر نصف النهار گرینویچ است. شعاع هر ZONE نسبت به نصف النهار میانی، سه درجه به شرق و سه درجه به غرب است. نقطه مشترک نصف النهار مبدأ هر زون بر مدار استوا قرار دارد و برای جلوگیری از منفی شدن مختصات، به فاصله ۵۰۰۰۰۰ متر از محور مرکزی هر زون محاسبه میشود. در نیمکره شمالی این مختصات به شکل ۰ و ۵۰۰۰۰۰ و در نیمکره جنوبی به شکل ۱۰۰۰۰۰۰۰ و ۵۰۰۰۰۰ در نظر گرفته میشود. با پیشرفت تکنولوژی و ژئودزی فضایی، از سیستم W.G.S (سیستم جهانی ژئودزی) و بیضویها استفاده میشود. ایران در چهار زون ۳۸، ۳۹، ۴۰ و ۴۱ واقع شده است.
این سیستم تصویر، مبنای مناسبی برای تهیه نقشههای بزرگ مقیاس در جهان است. برای کاهش نزول مقیاس در دو طرف نصف النهار، به جای مماس کردن نصف النهار با سطح داخلی استوانه، استوانهای به گونهای فرض میشود که سطح کره را در دو طرف نصف النهار مرکزی قطع کند. بدین ترتیب، دو نصف النهار استاندارد به وجود آمده و تغییر مقیاس به حداقل میرسد. کره جغرافیایی از نصف النهار ۱۸۰ درجه به شصت قاچ عرض شش درجه تقسیم میشود. تصویر هر قاچ با فرض استوانهای که فاصلهای مناسب در دو طرف نصف النهار مرکزی دارد، تهیه میگردد. سیستم تصویر UTM تمامی گزینههای لازم برای سیستم قائمالزاویه را شامل میشود. نقشه توپوگرافی ایران در این سیستم تهیه شده و نقشههای با مقیاسهای ۱:۵۰۰۰۰۰، ۱:۲۵۰۰۰ و ۱:۵۰۰۰ توسط سازمانهای جغرافیایی و نقشهبرداری مهمترین منابع نقشه کشور در پروژههای عمرانی به شمار میآیند.


